Chăm sóc Trẻ, Chăm sóc Răng miệng
Hàm giữ khoảng răng sữa là gì? Có gây sâu răng không?
Mất răng sữa sớm có thể khiến răng vĩnh viễn mọc lệch và chen chúc về sau. Vì vậy, bác sĩ thường chỉ định hàm giữ khoảng răng sữa để duy trì khoảng trống và hỗ trợ răng mọc đúng vị trí. Vậy khí cụ này là gì, có gây sâu răng không và cần chăm sóc thế nào? Nebiolina sẽ giải đáp trong bài viết dưới đây.
Hàm giữ khoảng răng sữa là gì?
Hàm giữ khoảng răng sữa là một khí cụ nha khoa dùng để duy trì khoảng trống trên cung hàm khi trẻ bị mất răng sữa sớm, nhằm tạo điều kiện cho răng vĩnh viễn mọc lên đúng vị trí. Thông thường, răng sữa sẽ rụng theo đúng thời điểm sinh lý, nhưng trong nhiều trường hợp như sâu răng nặng, chấn thương hoặc phải nhổ sớm, khoảng trống này rất dễ bị các răng bên cạnh xâm lấn. Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng hàm giữ khoảng để ngăn ngừa tình trạng răng mọc lệch, chen chúc về sau.
Thời gian đeo hàm giữ khoảng không cố định, mà phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ và thời điểm răng vĩnh viễn bắt đầu mọc. Thông thường, trẻ có thể cần đeo trong vài tháng đến vài năm, và sẽ được bác sĩ theo dõi định kỳ để tháo khí cụ đúng lúc, đảm bảo hiệu quả tối ưu trong việc giữ khoảng và phát triển cung hàm.
Đeo hàm giữ khoảng trẻ em có gây sâu răng không?
Việc đeo hàm giữ khoảng có thể làm tăng nguy cơ sâu răng nếu vệ sinh răng miệng không tốt. Theo nghiên cứu của Torkan và cộng sự, sau khoảng 6 tháng sử dụng khí cụ giữ khoảng, các chỉ số mảng bám, vôi răng, chỉ số nướu và tình trạng chảy máu nướu đều có xu hướng tăng lên. Nguyên nhân là do khí cụ khiến việc làm sạch răng (đặc biệt là vị trí kẽ răng) trở nên khó khăn hơn bình thường. Khi mảng bám tích tụ lâu ngày, vi khuẩn gây sâu răng – đặc biệt là Streptococcus mutans – sẽ phát triển mạnh hơn. Vì vậy, khi đeo hàm giữ khoảng trẻ cần vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng, sử dụng hàm giữ khoảng phù hợp, dễ vệ sinh và tái khám định kỳ để hạn chế tối đa nguy cơ sâu răng.
((Clinical and microbiological evaluation of space maintainers in children – Torkan et al. Ngày truy cập: 23/04/2026. https://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2215-34112021000200137))
Vì sao nên dùng hàm giữ khoảng cho trẻ
Trẻ mất răng sữa sớm nên dùng hàm giữ khoảng răng sữa để:
- Ngăn răng xô lệch vào khoảng mất răng: Sau khi răng sữa bị mất, các răng bên cạnh có xu hướng di chuyển và nghiêng vào khoảng trống. Hàm giữ khoảng giúp “cố định vị trí” các răng lân cận, tránh tình trạng chen lấn hoặc đóng khoảng ngoài ý muốn.
- Giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí: Khoảng trống được duy trì ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho răng vĩnh viễn mọc lên theo đúng hướng và đúng vị trí trên cung hàm, hạn chế tình trạng mọc lệch, mọc ngầm.
- Giảm nguy cơ sai khớp cắn và phải niềng răng sau này: Khi khoảng trống bị mất, răng vĩnh viễn dễ mọc sai vị trí, dẫn đến lệch khớp cắn. Việc sử dụng bộ giữ khoảng từ sớm giúp phòng ngừa các vấn đề chỉnh nha phức tạp, từ đó giảm khả năng phải can thiệp niềng răng trong tương lai.
((Space Maintenance. Ngày truy cập: 23/04/2026. https://www.alafayakids.com/wp-content/uploads/2019/06/SpaceMaintenance.pdf))
Nên dùng loại hàm giữ khoảng nào để dễ vệ sinh?
| Tiêu chí | Hàm giữ khoảng tháo lắp | Hàm giữ khoảng cố định |
| Khả năng vệ sinh | ✔ Dễ vệ sinh nhất, có thể tháo ra để chải răng và làm sạch riêng | Khó vệ sinh hơn do gắn cố định, nhiều vị trí khuất |
| Mức độ tiện lợi | ❌ Phụ thuộc vào ý thức của trẻ (có thể quên đeo hoặc tháo ra) | ✔ Không cần tháo lắp, sử dụng liên tục |
| Độ bền | ❌ Dễ hỏng hoặc thất lạc nếu không bảo quản tốt | ✔ Bền chắc, ít bị ảnh hưởng bởi thói quen của trẻ |
| Nguy cơ tích tụ mảng bám | ✔ Ít hơn nếu vệ sinh đúng cách | ❌ Cao hơn do khó làm sạch hoàn toàn |
| Phù hợp với | Trẻ lớn, có ý thức hợp tác tốt | Trẻ nhỏ, chưa tự giác trong việc đeo khí cụ |
Nếu ba mẹ mong muốn hàm giữ khoảng răng sữa có thể vệ sinh dễ dàng, thì hàm giữ khoảng tháo lắp là lựa chọn tối ưu nhất.
Hàm giữ khoảng trẻ em bao nhiêu tiền
Chi phí làm hàm giữ khoảng phụ thuộc vào loại khí cụ, chất liệu và tình trạng răng miệng của trẻ. Dưới đây là mức giá tham khảo phổ biến hiện nay:
| Loại hàm giữ khoảng | Đặc điểm | Chi phí tham khảo |
| Hàm giữ khoảng cố định 1 bên | Gắn cố định vào một bên cung hàm, thường dùng khi mất 1 răng sữa | Khoảng 500.000 – 1.500.000 VNĐ |
| Hàm giữ khoảng cố định 2 bên | Có dây cung nối hai bên hàm, phù hợp khi mất nhiều răng | Khoảng 1.000.000 – 2.500.000 VNĐ |
| Hàm giữ khoảng tháo lắp | Có thể tháo ra để vệ sinh, phù hợp với trẻ lớn | Khoảng 800.000 – 2.800.000 VNĐ |
| Hàm giữ khoảng có răng giả | Kết hợp giữ khoảng và tăng thẩm mỹ | Khoảng 1.500.000 – 3.000.000 VNĐ |
Cách chăm sóc răng khi sử dụng hàm giữ khoảng răng sữa
Để hàm giữ khoảng răng sữa phát huy hiệu quả và hạn chế tối đa nguy cơ sâu răng, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ tuân thủ 4 nguyên tắc chăm sóc răng miệng dưới đây:
- Tránh đồ ăn dính và dai: Những thực phẩm này rất dễ bám vào dây kim loại hoặc các điểm nối của khí cụ, gây tích tụ mảng bám và khó làm sạch, từ đó làm tăng nguy cơ sâu răng.
- Không nghịch hoặc tác động vào khí cụ: Trẻ không nên dùng tay hoặc lưỡi đẩy, kéo hoặc xoay hàm giữ khoảng, vì có thể làm lỏng, lệch hoặc hỏng khí cụ, ảnh hưởng đến hiệu quả giữ khoảng.
- Chải răng, dùng chỉ nha khoa hoặc tăm nước kỹ hơn bình thường: Cần chải răng ít nhất 2 lần/ngày, chú ý làm sạch kỹ vùng quanh khí cụ. Tuy nhiên, chải răng thôi là chưa đủ, trẻ nên kết hợp dùng tăm nước hoặc chỉ nha khoa để làm loại bỏ mảng bám ở các vị trí khó tiếp cận (kẽ răng).
- Tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ: Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề như lỏng khí cụ, tích tụ mảng bám hoặc dấu hiệu sâu răng, từ đó xử lý kịp thời và đảm bảo răng vĩnh viễn mọc đúng hướng.
Có thể thấy, hàm giữ khoảng răng sữa đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khoảng trống và hỗ trợ răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí khi trẻ bị mất răng sữa sớm. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả và hạn chế nguy cơ sâu răng, phụ huynh cần lựa chọn loại hàm phù hợp, đồng thời hướng dẫn trẻ vệ sinh răng miệng đúng cách và tái khám định kỳ. Việc can thiệp đúng thời điểm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng mà còn giảm thiểu nguy cơ phải chỉnh nha phức tạp trong tương lai.
Nếu ba mẹ cần giải đáp thêm vui lòng truy cập https://nebiolina.vn/ hoặc liên hệ 1900 636 985.
